دستگاه چهارگاه

 

۱- درآمد:

گفتمش  سیر  ببینم  مگر  از   دل    برود               آن‌چنان جای گرفتست که مشکل برود

دلی  از   سنگ   بباید   به  سرِ  راهِ  وداع              تا  تحمل  کند  آن  روز  که  محمل برود

اشکِ حسرت به سرانگشت فرو می‌گیرم              که گرش  را ه دهم   قافله  در گِل برود             (سعدی)

۲- زابل:

ره ندیدم چو برفت از نظرم صورتِ دوست        هم‌‌‌چو چشمی که چراغش ز مقابل برود           (سعدی)

۳- حصار:

موجم این‌بار چنان کشتیِ طاقت بشکست        که عجب باشد اگر تخته  به  ساحل برود          (سعدی)

تو را  لعل  شکر ریز  و  مرا  چشم  گهربار          تو را خنده بود خوی و مرا گریه بود کار           (جامی) 

۴- فرود: بدون شعر

۵- مخالف:

کس ندانم که در این شهر گرفتارِ تو نیست       مگر آن کس که به شهر آید و   غافل برود

نه  عجب  گر  برود  قافلهٔ  صبر  و  شکیب         پیش هر چشم که آن  قد و شمایل   برود        (سعدی)

۶- مخالف به مغلوب:

گر همه عمر ندادست کسی دل به  خیال           چو  بیاید  به  سر  راه  تو  بی  دل   برود        (سعدی)

۷- منصوری: 

رو بنما   که    صبر  از  دلِ  صوفی   ببری          پرده  بردار  که  هوش  از سر عاقل  برود

سعدی ار عشق نبازد چه کند مُلکِ وجود          حیف  باشد  که  هم ه عمر  به  باطل برود      (سعدی)

۸- حُدی و پهلوی:

عاشقی   پیداست   از    زاریِ   دل                  نیست  بیماری   چو   ب یماریِ  دل

عاشقی گر  زین سر  زان  سراست                 عاقبت  ما  را  بدان  شه  رهبر است

هر چه گویم عشق را شرح و بیان                 چون به عشق آیم خجل باشم از آن               (مولانا)

۹- رجز:

یکی دختری داشت خاقان چو ماه               کجا  ماه  دارد  دو     چشمِ  سیاه

به دنبال  چشمش  یکی  خال  بود               که چشمِ خودش هم به دنبال بود                 (فردوسی)

۱۰- مثنوی:

چون   قلم   اندر   نوشتن  می‌شتافت       چون به عشق آمد قلم بر خود   شکافت

چون سخن در وصفِ این حالت رسید       هم  قلم  بشکست  و  هم     کاغذ  درید

آفتاب        آمد       دلیلِ          آفتاب        گر   دلیلت   باید   از   وی     رخ   متاب         (مولانا)

 

 

Print Friendly